تبلیغات
کلهرشناسی - هه‌ڵپه‌ڕکی کوردی(نوشته آقای شهرام اکبری)

سه رپیل گه‌وهه‌ر گه‌رمه‌سێره

هه‌ڵپه‌ڕکی کوردی(نوشته آقای شهرام اکبری)

نویسنده :علی
تاریخ:شنبه 6 مهر 1392-06:57 ب.ظ

هه‌ڵپه‌ڕکی کوردی یه‌کێگ له بنچینه‌دارترین هه‌ڵپه‌ڕکێیل دنیاس. هه‌ڵپه‌ڕکی له د وه‌شه‌ێ (هه‌ڵ) وه‌مانیێ به‌رزی وبڵێنیه‌ وه‌ (په‌ڕین) وه‌مانیێ په‌ڕشت وروبانه.هه‌ڵپه‌ڕکی یا گۆڤه‌ند تایبه‌ت وه جه‌ژن نه‌ورۆزوه سۊره‌ ک نیشان   له‌ شادی وڵات کوردستان دێرێد.ئێ هه‌ڵپه‌ڕکیه‌پیای وژن وه یه‌که‌و ده‌س گرن ک وه  پێ ئۊشن (گه‌نم وه جۊیه‌)یا (ڕه‌ش به‌ڵه‌ک) جوربراوخوه‌یشک.یێ که‌س وه ناو   (سه‌رچووپی) وه عه‌نوان سه‌رووک گروپ وه شه‌وق خاسێگو چوپی گل دێد ئه‌و   به‌ڕێزێگ له‌ئاخروده‌س گرێد وه پێ (بنچووپی) ئۊشن.لێرووه‌رسه‌رچووپی وه‌   شه‌مشێروهه‌ڵپه‌ڕیه‌ ک ئێنه گه ‌بۊه‌سه ‌ده‌سماڵێگ. خڕدان چووپی هه‌رئه‌و خڕدان   شه‌مشێره‌سه ‌ک ئڕا جه‌نگ له‌لی وه‌رگرتنه‌. هه‌رکارێگ گروپ هه‌ڵپه‌ڕکی که‌ن   مانی تایبه‌ت وه‌ خوێ دێرێد مه‌سه‌له‌ن قاڵ کردن ناوهه‌ڵپه‌ڕکی ئڕا ڕخ بردن   دژمنه،قول قایم وه زۊا کوتان یانێ ئیمه ‌خاکمان یه‌سه فداێ بۊمن یه وڵاتمانه  ،ده‌س گرتن چه‌ن که‌سێگ گروپ درس ک یانێ ئیمه ‌ئتحاد دیریم،ده‌سماڵ وه ده‌س   سه‌رچووپی وبنچووپی یانێ عه‌داله‌ت وبه‌رابه‌ری.

هه‌ڵپه‌ڕکه‌ کوردی فرێگ دیریمن ک گیشتیان شیه‌وکه‌م:

 
۱) گه‌ڕیان:وه مانیێ ئه‌ڵسان و هێزگرتنه‌ ک وه ریتم یه‌واش ونه‌رمێگ دێرێد ئه‌گه‌ربزانین له‌ئه‌وه‌ڵ سۊر خوه‌مان به‌زم گه‌ڕیان دیریم ئڕاهێزگرتن وئاماده بۊێنه

۲)پیشتپای: له دۊای هه‌ڵپه‌ڕکی گه‌ڕیان پیشتپای تیێد ئی هه‌ڵپه‌ڕکیه‌ هه‌جورگه‌ڕیانه ‌ته‌نیا یێ جیاوازی دێرێد ک قول چه‌پ تیێدو بان وه زرانێ چه مید ک ئامادێ گروپ کێد ئڕا فه‌تاپاشای

۳)فه‌تاپاشای: ریتم ئێ هه‌ڵپه‌ڕکیه‌ تنه وه له‌ دۊای پیشت پای تیێد ئێ هه‌ڵپه‌ڕکیه‌ زیاترله ناوچێ که‌ڵهوڕوه پێ هه‌ڵپه‌ڕن. سه‌رهێزدانوسه‌رئه‌وخوارکردن ناوئی هه‌ڵپه‌ڕکیه‌ یانێ ژیان ئینسان هه‌م خوه‌شی دێرێدهه‌م سه‌ختی
۴)چه‌پی : چه‌پی ئاسانترین هه‌ڵپه‌ڕکیه ‌ک له گیشت وڵات کوردستان وه پێ هه‌ڵپه‌ڕن زیاترژنێیل له کرماشان هه‌زوچه‌پین


۵)هه‌ڵگرتن: هه‌ڵپه‌ڕکیێگ شاد و تنه


۶)له‌بلان: له دۊای هه‌ڵپه‌ڕین وه گه‌ڕیان وپیشت پای وفه‌تاپاشای وه‌ هه ڵگرتن چۊن ک گروپ شه‌که‌ت بون وه له‌بلان هه‌ڵپه‌ڕن ک ریتم یه‌واشێگ دێرێد تاشه‌که‌تیان ده‌رچود

۷)سه‌جار: وه ریتم یه‌واشێگه‌و شروبودوه له دۊای ئه‌وه‌ تنوبود

۸)خانه‌میری: ریتم تنێگ دێرێدوه ده‌س له یه‌ک چه‌کێد وله‌ بانه وده‌س گرن ک یێ حاڵه‌ت غروور خانیێگ دیرێد ئه‌وه‌سه‌ ئۊشنه‌ پێ خانه‌میری

۹)سێ پێی : ریتم تنێگ دیرێد وشاده ک له ناوچێ مه‌هاباد - سه‌رده‌شت –پیرانشاروبوکان زیاتروه پێ هه‌ڵپه‌ڕن

۱۰)زه‌نگی یا زه‌ندی: گروپ یێ پاچنونوا یێ پا نه‌نو دۊا

۱۱) قڵای: له ناوچێ که‌ڵهۆڕ زیاتروهپێهه‌ڵپه‌ڕن ک ریتم یه‌واشێگ دێرێدوه گروپ وروئاسمان په‌ڕن ک نیشان له وه خودانزیکوبۊه‌ن دێرێد ک مانی یه‌ دێرێد ک هه‌ڵپه‌ڕین کوردی یانێ وروخوداچیێن وخوداناسیه وعه‌باده‌ته

۱۲) شه‌لایی: نیشان له ناڕاحتی و خه‌مین بۊه‌ن گروپ دێرێد ک قولیان وه بێگیان نه‌نو زه ۊ نیشان شکه‌ست خواردن له دژمنه


۱۳)ڕویینه: نیشان له حه‌مڵه‌ کردن وه دژمنه. جورڕێ کردنه

۱۴) به‌رزی به‌رزی: سێ گله هه‌ڵپه‌ڕکی ڕویینه وخانه میری وزه‌نگی وه‌ یه‌کا هه ڵپه‌ڕید وه‌ پێ ئۊشن به‌رزی به‌رزی ک فره سه‌خته .

۱۵)که‌مه‌رله‌رزینه‌ : ئێ هه‌ڵپه‌ڕکیه‌ وه مانیێ ئاماده بۊه‌ن ئڕا جه‌نگه ‌له‌ مه‌ریوان زیاتروه پی هه‌ڵپه‌ڕن

۱۶) گورپ کردن : وه مانێ هێزوگرتن وله دۊای ئه‌وه نیشتنه ک نیشان ئاماده بۊه‌ن کامڵ ئڕا جه‌نگه

۱۷) دیلان : هه‌ڵپه‌ڕکی کووڕ ودۊیه ته‌ ک ده‌س یه‌ک گرن نیشان له یه دێرێد ک کووڕودۊیه ت جوریه‌کن وه‌ جیاوازی نێرن (جوربراوخوه‌یشک)

۱۸) دوده‌سماڵه‌ : سه‌رچووپی له ئه‌ودۊای گروپ جیاوا بودوه د ده‌سماڵ هه‌ڵپه‌ڕید ک نیشان له یه دێرێد ئه‌وه‌ خوێ وه ته‌نیا تواێد بچود ئڕا جه‌نگ (ده‌لیری سه‌رچووپی ڕه‌سنێد ) ئێ هه‌ڵپه‌ڕکیه ‌زیاترله کرماشان وکوردستان تورکیه (باکوورکوردستان)  وه پێ هه‌ڵپه‌ڕن.

هه‌ڵپه‌ڕکیل ترهه‌ن جور: (مه‌ریوانی - مه‌هابادی - کرماشانی - سه‌قزی - دوجار - شلێره - خه‌رمان-مه‌کربه‌گی- خانانه–هوشار- سه‌موری - حه‌ریری و... ) هه‌ڵپه‌ڕکی کوردی پڕه‌ له‌ مانیێ تایبه‌تی ک هه ر کامێیان هه‌م رنگینه‌ هه‌م خوه‌شه‌ تمام هه‌ڵپه‌ڕکێیل کوردی ئڕا ڕه‌سین وه خودای بانسه‌ره ک نیشان له خودا په‌ره‌سی کوردانه.زورمێیان تایبه‌ت وه جه‌نگه‌

پیشکه‌ش وه ناوچێ که‌ڵهوڕوه تایبه‌ت شارشاباد (ئیسلام ئاوای روژئاوا)

شه‌هرام ئه‌کبه‌ری




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
حاتمی
دوشنبه 8 مهر 1392 08:23 ب.ظ
سلام

و سپاس داداش علی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.